Kosova shmang zgjedhjet e reja, Justina Shiroka-Pula zgjidhet Presidente me 81 vota
Pas një dite të gjatë përplasjesh politike, negociatash dhe marrëveshjesh të minutës së fundit, Kosova tashmë ka një Presidente të re. Kuvendi i Kosovës zgjodhi Justina Shiroka-Pulën në krye të shtetit me 81 vota, në një votim që u zhvillua në orët e fundit të 6 Tetorit dhe rezultati i të cilit u bë i ditur pak pas mesnate.
Shiroka-Pula arriti të sigurojë 81 votat e nevojshme në raundin e parë, duke kaluar pragun prej 80 votash që kërkohet në Kuvendin me 120 deputetë. Kandidatja tjetër, deputetja e PDK-së Eliza Hoxha, mori një votë, ndërsa dy fletëvotime u shpallën të pavlefshme.
Me këtë votim, Kosova shmangu shpërndarjen automatike të Kuvendit dhe një tjetër proces zgjedhor. 6 Tetori ishte afati i fundit për zgjedhjen e Presidentit, sipas interpretimit të dhënë nga Gjykata Kushtetuese. Nëse Kuvendi nuk do ta përmbyllte procesin brenda këtij afati, vendi do të shkonte drejt zgjedhjeve të reja parlamentare.
Zgjedhja e Presidentes erdhi pas një dite të tensionuar politike, gjatë së cilës kryeministri Albin Kurti dhe kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, nuk arritën fillimisht një marrëveshje për emrin e Presidentit. Kurti kishte propozuar më herët emra të tjerë, por ata nuk morën mbështetjen e nevojshme. Në orët e fundit të afatit, kryeministri propozoi Justina Shiroka-Pulën, emër që u pranua nga PDK-ja si kandidatja mbi të cilën mund të vazhdonte procesi. Hamza propozoi ndërkohë Eliza Hoxhën si kandidate kundërshtare.
Por marrëveshja politike për Presidenten u lidh me një tjetër çështje që kishte dominuar debatin politik në Kosovë: ndryshimet në ligjin për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar. Para votimit për Presidenten, Kuvendi miratoi në lexim të dytë ndryshimet e propozuara, me 88 vota. Ndryshimet parashikojnë, ndër të tjera, kufizimin e dënimit maksimal në 15 vite, vuajtjen e dënimit në Kosovë dhe mundësinë e faljes presidenciale për personat e dënuar me vendim të formës së prerë.
Kjo ishte pika kryesore e kërkuar nga PDK-ja përpara se deputetët e saj të merrnin pjesë në procesin e zgjedhjes së Presidentit. Pas miratimit të ndryshimeve, rruga u hap për votimin e Shiroka-Pulës.
Kush është Justina Shiroka-Pula
Justina Shiroka-Pula është ekonomiste, profesoreshë universitare dhe akademike. Ajo është aktualisht kryetare e Akademisë së Shkencave dhe të Arteve të Kosovës, duke qenë gruaja e parë që ka drejtuar këtë institucion.
Ajo ka përfunduar Fakultetin Ekonomik në Universitetin e Prishtinës dhe ka kryer studimet pasuniversitare në Zagreb. Gjatë karrierës akademike ka punuar në Universitetin e Prishtinës dhe ka mbajtur edhe studime e trajnime postdoktorale jashtë Kosovës, përfshirë në Austri dhe në Shtetet e Bashkuara.
Shiroka-Pula ka edhe një të kaluar të drejtpërdrejtë politike. Nga viti 2008 deri në vitin 2011 ka shërbyer si Ministre e Energjisë dhe Minierave në Qeverinë e Kosovës, ndërsa nga viti 2011 deri në vitin 2014 ka qenë deputete e Kuvendit nga radhët e Partisë Demokratike të Kosovës.
Kandidatura e saj këtë herë erdhi nga një kryeministër i një partie tjetër politike, Albin Kurti, ndërsa mbështetja që i mundësoi zgjedhjen u sigurua në një moment kur qeveria dhe opozita ishin përballë një afati kushtetues që mund të çonte vendin sërish në zgjedhje.
“Do të jem Presidente e të gjithë qytetarëve”
Pas zgjedhjes dhe betimit, Shiroka-Pula deklaroi se mandati i saj nuk i përket vetëm një personi, por qytetarëve, institucioneve dhe shtetit të Kosovës.
Ajo premtoi se do të jetë Presidente e të gjithë qytetarëve, pa dallim politik, etnik apo shoqëror, dhe se do të punojë për unitetin, drejtësinë, zhvillimin dhe forcimin e institucioneve. Në fjalimin e saj të parë si Presidente, ajo theksoi gjithashtu orientimin euroatlantik të Kosovës dhe rëndësinë e marrëdhënieve me aleatët.
“Ky mandat nuk i përket vetëm një personi, i përket qytetarëve tanë, institucioneve tona dhe shtetit për të cilin shumë breza sakrifikuan”, tha Shiroka-Pula pas zgjedhjes së saj.
Ajo u zotua të mbrojë Kushtetutën, interesin e Republikës së Kosovës dhe dinjitetin e qytetarëve.
Me zgjedhjen e Justina Shiroka-Pulës, Kosova përmbylli një proces të gjatë dhe të vështirë politik për zgjedhjen e kreut të shtetit. Në vend të një tjetër cikli zgjedhor, institucionet e Kosovës do të vazhdojnë punën me një Presidente të re, e cila vjen në këtë detyrë me një përvojë të gjatë në akademi, administratë publike dhe politikë.
Shiroka-Pula bëhet kështu Presidentja e tretë grua në historinë e Kosovës, pas Atifete Jahjagës dhe Vjosa Osmanit. Mandati i Presidentes së Republikës është pesëvjeçar dhe nis me betimin para Kuvendit.
