Tensionet në Lindjen e Mesme shpërthyen sërish pas një sulmi ajror të papritur nga Izraeli ndaj disa objektivave ushtarake dhe bërthamore në Iran. Sulmi, i cili u krye gjatë natës, u konfirmua nga autoritetet iraniane dhe u përshkrua nga mediat ndërkombëtare si një nga operacionet më të rënda në rajon në vitet e fundit.
Objektivat e goditura
Sipas burimeve ushtarake, avionë luftarakë izraelitë të tipit F-35 shënjestruan:
Qendra bërthamore në Natanz, ku besohet se po zhvillohej pasurimi i uraniumit në nivele të larta,
Depo armësh në Isfahan dhe Kermanshah, të lidhura me Gardën Revolucionare Islamike,
Si dhe një bazë të raketave balistike në perëndim të Teheranit.
Pamjet satelitore të publikuara nga burime perëndimore tregojnë dëme të konsiderueshme në infrastrukturën e goditur.
Reagimi i Iranit
Zëdhënësi i qeverisë iraniane e quajti sulmin “një akt lufte” dhe premtoi “hakmarrje të menjëhershme dhe të vendosur”. Në disa qytete u zhvilluan protesta anti-izraelite, ndërsa forcat ajrore iraniane u vunë në gatishmëri të plotë.
Ndërkohë, lideri suprem, Ayatollah Ali Khamenei, tha se “Izraeli ka kaluar një vijë të kuqe dhe do të mbajë përgjegjësi për pasojat e rënda”.
Reagimi ndërkombëtar
Shtetet e Bashkuara, përmes Sekretarit të Shtetit Marco Rubio, deklaruan qartë se nuk kanë qenë të përfshira në operacion. Rubio theksoi se SHBA “ka si prioritet mbrojtjen e trupave dhe interesave të saj në rajon” dhe paralajmëroi Iranin të mos ndërmarrë hakmarrje ndaj objekteve amerikane.
Bashkimi Evropian dhe OKB shprehën shqetësim për përshkallëzimin, duke bërë thirrje për përmbajtje dhe kthim në dialog.
Kina u shpreh me “thellë shqetësim” për përshkallëzimin e situatës dhe bëri apel për qetësi dhe ndërmjetësim diplomatik .
Zyrtarët rusë gjithashtu bënë thirrje për përmbajtje dhe zgjidhje përmes dialogut, pa dënuar direkt sulmin, duke e quajtur situatën një “eskalim të rrezikshëm” .
Çfarë e nxiti sulmin?
Sipas analistëve, sulmi pason muaj të tërë tensioni në rritje mes Izraelit dhe Iranit, përfshirë:
Rritjen e aktivitetit bërthamor iranian përtej kufijve të marrëveshjes JCPOA,
Furnizimin e grupeve të armatosura si Hezbollah dhe Houthis me raketa dhe drone,
Dhe raportime për një përpjekje të fundit të Iranit për të ndërtuar një objekt të fshehtë pasurimi në Alborz.
A është lufta e pashmangshme?
Ekspertët paralajmërojnë se përplasja mund të përshkallëzohet në një konflikt rajonal nëse Irani vendos të kundërpërgjigjet. Megjithatë, burime diplomatike tregojnë për një linjë të hapur komunikimi përmes Katarit dhe Omanit, me qëllim shmangien e një lufte të plotë.
Sulmi izraelit kundër Iranit shënon një moment kritik për stabilitetin në Lindjen e Mesme. Nëse palët nuk tërhiqen, bota mund të përballet me një përplasje të madhe me pasoja të paparashikueshme. Në mes të zjarrit, komuniteti ndërkombëtar është thirrur urgjentisht të ndërmjetësojë – përpara se retë e luftës të bëhen stuhi.
Foto nga Google Images
