Ndoc Gjetja (9 mars 1944 – 7 qershor 2010) është një nga emrat më të respektuar në letërsinë shqiptare, i njohur për poezinë e tij të veçantë dhe të fuqishme. Gjetja lindi në Shkodër, një qytet i pasur me histori dhe kulturë, që do të ndikonte shumë në krijimtarinë e tij letrare.
Në vitet e tij të hershme, Gjetja filloi të tregojë talentin e tij poetik, duke shkruar vargje që pasqyronin jetën, natyrën dhe ndjenjat e thella njerëzore. Poezitë e tij u bënë shpejt të njohura për ndjeshmërinë dhe thellësinë e tyre, dhe ai u konsiderua si një nga poetët më të talentuar të gjeneratës së tij.
Gjetja ishte i njohur për stilin e tij të veçantë, i cili përfshinte një ndjenjë të thellë të melankolisë dhe reflektimit. Poezitë e tij shpesh flisnin për jetën rurale, natyrën dhe përvojat personale, dhe ishin të mbushura me simbolizëm dhe imazhe të fuqishme. Ai arriti të krijonte një lidhje të thellë me lexuesit e tij, duke i ftuar ata të reflektojnë mbi kuptimin e jetës dhe të ndjenjave.
Gjatë karrierës së tij, Gjetja publikoi disa përmbledhje poetike që u pritën me entuziazëm nga kritika dhe publiku. Ai fitoi disa çmime letrare dhe u nderua për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në letërsinë shqiptare. Poezitë e tij janë përkthyer në disa gjuhë të huaja, duke i bërë ato të njohura përtej kufijve të Shqipërisë.
Përmbledhjet e tij poetike përfshijnë “Rrezatim”të vitit 1971, pasuar nga Shqiponja rreh krahët e vitit 1975, Qëndresa e vitit 1977, E përditshme e vitit 1982, “Çaste” e vitit 1984, Poezi. të vitit 1987, “Kthimet” e vitit 1991 dhe “Dhjata ime” e vitit 1998.
Filozofia e Gjetjas ishte “edhe pse kam botuar shtatë përmbledhje poetike, e konsideroj veten autor të një të vetme, e cila do të materializohej si një përzgjedhje e poezive më të mira që kam arritur të krijoj”.
Ndoc Gjetja ndërroi jetë më 7 qershor 2010, por trashëgimia e tij poetike vazhdon të jetojë përmes veprave të tij. Ai mbetet një figurë e rëndësishme në letërsinë shqiptare dhe një burim frymëzimi për poetët dhe shkrimtarët e rinj. Poezitë e tij do të vazhdojnë të prekën zemrat e lexuesve dhe të frymëzojnë gjeneratat e ardhshme.
Ja disa nga poezite e Ndoc Gjetja:
Ah
Ah, të kishim gëzime sa kemi partira,
të kisha dhoma sa kemi ministra,
të kisha shokë sa kemi shefa,
të kisha miq sa kemi gazeta,
të kisha mikesha sa kemi vetura,
ah, të gjithë meshkujt të ishin burra
të kishim njerëz sa kemi banorë
veç qiellin lart të kishim epror.
Femrave
Pa ju ne jemi gjysma njerzish
se ju per ne jeni gjysma tjeter
Tek dashuria behemi te plote
as te manget e as te tepert
Sikur te dija te thurja sentenca
ashtu sic fatmiresisht ben Saadiu
Juve do tju jepja metaforen Vreshta
Per vete do te metaforen shiu.
Kur më jepet e tëra qenia jote
Ti je kaq e bukur sa më jepet të pyes:
“Çfarë më je ti? Njeri apo art?”
Të shoh dhe vjershat e shkruara i gris
dhe para teje zbehet çdo varg.
Ti je poezia. Të tjerat janë proza
Ti je poezia që s`bëhet dy herë,
ti je frymëzimi që më dehu dhe bota
më duket e tëra e larë me diell.
Kaq ditë ti ecën përkrahu me mua,
ditë e përditë ne rrimë kaq pranë
sa që më e dashura fjalë “Të dua”
u bë e zakonshme si buka që hamë.
Kur më jepet e tëra qenia jote
marr botën në dorë dhe të fshehtat ia di
dhe puthja përsëritet e bëhet si kopje
them gjëra të mençura që s`kanë poezi.
Prandaj ik e më ler deri në mbrëmje
ose largohu një javë se vij e të marr
unë dua të jetoj me mungesën tënde,
të krijoj pa ty në vetvete një hall.
Më duhet një bosh që kërkon të mbushet,
më duhet një gjemb që nga brenda më ther,
më duhet të krijoj një dimër pa lule,
më duhesh të të dua edhe një herë.
