Teheran, 22 Qershor 2025 – Parlamenti iranian ka miratuar sot një propozim urgjent për mbylljen e Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më strategjike në botë për transportin e naftës dhe gazit natyror. Vendimi vjen vetëm disa orë pas sulmeve ajrore të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit mbi objektet bërthamore të Iranit.
🚢 Çfarë është Ngushtica e Hormuzit?
Ngushtica e Hormuzit është një kalim detar ngusht midis Gjirit Persik dhe Detit të Arabisë, përmes së cilës kalon më shumë se 20% e furnizimit botëror të naftës. Ajo është jetike për eksportet e energjisë të vendeve si Arabia Saudite, Emiratet e Bashkuara Arabe, Katari dhe vetë Irani.
Ekspertët e sigurisë ndërkombëtare paralajmërojnë se ky veprim nga Irani mund të jetë “shkëndija” që ndez një përplasje të re ushtarake në rajon. Vendimi iranian shihet nga analistët si një lëvizje që sfidon drejtpërdrejt SHBA-në dhe aleatët e saj, duke u krahasuar me një casus belli, pra një shkak i mundshëm për shpalljen e luftës.
⚠️ Vendimi i parlamentit iranian
Sipas mediave shtetërore iraniane, ligjvënësit votuan me shumicë dërrmuese në favor të mbylljes së ngushticës “derisa agresioni kundër sovranitetit të Iranit të ndalet dhe trupat e huaja të largohen nga rajoni”.
Ligji i ri parashikon:
Ndërprerjen e plotë të qarkullimit detar të mallrave energjetike përmes Hormuzit;
Autorizimin e Gardës Revolucionare për zbatim ushtarak të urdhrit;
Ndalimin e anijeve që i përkasin vendeve “agresore”, duke përfshirë SHBA-në, Britaninë e Madhe dhe Izraelin.
🔍 Analizë: Strategji apo përshkallëzim?
Ekspertët e sigurisë ndërkombëtare ndajnë mendime të ndryshme për këtë vendim:
Disa e shohin si një përpjekje iraniane për të rikthyer kontrollin dhe për të ushtruar presion, duke e përdorur ngushticën si armë ekonomike. Të tjerë paralajmërojnë se ky është një hap që çon në përplasje të drejtpërdrejtë ushtarake, me pasoja të paparashikueshme për stabilitetin global.
🌍 Pasoja të menjëhershme globale
Vendimi i Iranit ka shkaktuar panik në tregjet ndërkombëtare të energjisë, me çmimin e naftës që shënoi një rritje të menjëhershme me mbi 12% brenda pak orësh.
OPEC dhe Bursa e Londrës kanë ngritur alarmin për një “krizë furnizimi të paparë që nga viti 1973”.
SHBA, përmes një deklarate të Departamentit të Shtetit, e quajti veprimin “një kërcënim serioz për sigurinë ndërkombëtare dhe tregtinë globale”.
Kina dhe India, të cilat varen shumë nga importet e naftës përmes Hormuzit, kanë kërkuar zgjidhje diplomatike urgjente.
⛽ Ekonomia nën trysni – Brent mund të kapërcejë 100 USD për fuçi
Pas këtyre zhvillimeve, komponenti i “risk premium” – që përfshin rrezikun gjeopolitik të përfshirë në çmimin e naftës – është shtuar ndjeshëm.
Aktualisht, çmimi i naftës Brent qëndron në rreth 75–80 USD për fuçi, por:
“Nëse Irani zbaton realisht mbylljen e ngushticës dhe ndikon rrjedhën e tregtisë së naftës, çmimet mund të kalojnë 100 USD dhe të shkojnë deri në 130 USD për fuçi, në një skenar ekstrem, por logjik,” – thonë analistët e Bloomberg dhe JP Morgan.
Kjo do të nënkuptonte rritje të çmimeve të karburantit në mbarë botën, rritje të kostove të transportit dhe efekt zinxhir në inflacionin global.
Foto nga Google Images
Artikulli i përgatitur nga ACTVUSA
