Në 2 Korrik 1990, Shqipëria përjetoi një nga momentet më të rëndësishme të historisë së saj moderne. Ishte periudha kur sistemi komunist, i cili kishte dominuar jetën politike dhe shoqërore për më shumë se katër dekada, filloi të shfaqte çarjet e para serioze përballë pakënaqësisë së akumuluar të qytetarëve.
Në një akt që do të mbetej i gdhendur në kujtesën kolektive, mijëra shqiptarë u drejtuan drejt selive diplomatike perëndimore në Tiranë, duke kërkuar strehim dhe një rrugëdalje nga izolimi i gjatë. Ambasadat u shndërruan në simbolin e parë të hapur të dëshirës për liri dhe largim nga një realitet i mbyllur.
Sipas dëshmive të kohës, qindra qytetarë hynë në ambasada të ndryshme: rreth 870 persona në ambasadën italiane, afro 500 në atë franceze, ndërsa mijëra të tjerë, rreth 3200, u strehuan në ambasadën gjermane. Grupe të tjera më të vogla u drejtuan drejt çdo përfaqësie diplomatike që ishte ende e hapur, duke e kthyer Tiranën në një skenë të pazakontë të historisë europiane të fund-shekullit XX.
Këto ngjarje nuk ishin thjesht një shpërthim spontan. Ato përfaqësuan një moment kthesë, ku frika e gjatë filloi të zëvendësohej nga guximi kolektiv dhe kërkesa për ndryshim. Për shumë shqiptarë, hyrja në ambasada ishte akti i parë i vërtetë i shkëputjes nga izolimi shtetëror dhe një shenjë e qartë se epoka e vjetër po i afrohej fundit.
Ngjarjet e korrikut 1990 u bënë preludi i ndryshimeve të mëdha që do të pasonin më pas në vend: hapja graduale e sistemit, lëvizjet demokratike dhe rrëzimi i regjimit njëpartiak. Ato mbeten sot një kujtesë e fuqishme e çmimit të lirisë dhe e momentit kur historia e Shqipërisë mori një drejtim të ri.
Foto nga Google Images
Artikulli pregatitur nga ACTVUSA
