Ndryshimet e propozuara në Kodin e Procedurës Penale pritet të sjellin rregulla të reja për mënyrën se si autoritetet aksesojnë të dhënat personale dhe zhvillojnë veprimet gjatë një hetimi penal.
Kryeministri Edi Rama, duke folur për ndryshimet e parashikuara, u ndal veçanërisht te kontrolli i pajisjeve elektronike, duke theksuar se sekuestrimi i një telefoni nuk duhet të nënkuptojë automatikisht të drejtën për të kontrolluar të gjithë përmbajtjen e tij.
“Sekuestrimi i pajisjes nuk mund të jetë më në asnjë mënyrë për të parë dhe lexuar apo parë gjithçka. Për ta hapur duhet vendim i gjykatës”, tha Rama.
Sipas tij, në rastet urgjente të përcaktuara nga ligji do të parashikohet një procedurë e veçantë, por edhe në këto raste ndërhyrja do të jetë objekt vlerësimi nga gjykata.
Një tjetër element i rëndësishëm lidhet me mënyrën e marrjes në pyetje. Ndryshimet synojnë që marrja në pyetje dhe veprimet kryesore hetimore të regjistrohen me zë dhe figurë, duke krijuar një dokumentim më të plotë të mënyrës se si zhvillohet procesi.
“Nëse shteti merr në pyetje një njeri, duhet të tregojë si e ka marrë dhe sa e ka respektuar”, u shpreh kryeministri.
Në të njëjtën linjë, parashikohet që deklarimet e marra përmes presionit apo dhunës të mos kenë vlerë në procedim.
“Shkruhet se deklarimet e marra me sjellje me presion apo dhunë nuk vlejnë”, tha Rama.
Ndryshimet prekin edhe mënyrën se si do të trajtohen materialet dhe të dhënat e mbledhura gjatë një hetimi. Sipas Ramës, informacionet që nuk kanë lidhje me veprën penale objekt hetimi nuk duhet të ruhen apo të përdoren.
“Çdo material i nxjerrë që nuk ka lidhje me hetimin duhet të asgjësohet”, deklaroi ai.
I njëjti parim, sipas kryeministrit, duhet të zbatohet edhe për përgjimet, duke kufizuar përdorimin e tyre vetëm në informacionet që kanë lidhje me objektin e hetimit.
“E njëjta gjë në lidhje me përgjimet, duhet të shikohet vetëm ato që kanë lidhje me hetimet”, tha Rama.
Në thelb, paketa e ndryshimeve synon të përcaktojë më qartë kufirin mes nevojës së shtetit për të hetuar veprat penale dhe të drejtës së qytetarëve për privatësi. Kjo merr një rëndësi të veçantë në një kohë kur telefoni celular përmban një pjesë të konsiderueshme të jetës personale të një individi: komunikime, fotografi, të dhëna financiare, dokumente dhe informacione që mund të mos kenë asnjë lidhje me një hetim.
Sipas Ministrisë së Drejtësisë, procesi i hartimit të Kodit të Procedurës Penale është ende në zhvillim dhe projektkodi, së bashku me dokumentacionin shoqërues, do t’i nënshtrohet konsultimit publik përpara vijimit të procedurave.
Në këtë kuadër, roli i gjykatës parashikohet të jetë një element i rëndësishëm në kontrollin e aksesit në të dhënat private. Qëllimi i deklaruar është që hetimi penal të ketë mjetet e nevojshme për të zbuluar një vepër penale, por pa e kthyer një procedurë hetimore në një mundësi për kontroll të pakufizuar mbi jetën private të njerëzve.
Ndryshimet, nëse miratohen në këtë formë, do të vendosin kështu disa kufij të rinj për përdorimin e teknologjisë në hetime, duke kërkuar më shumë autorizim gjyqësor, dokumentim të veprimeve hetimore dhe mbrojtje të informacionit që nuk lidhet me çështjen nën hetim.
Foto nga Google Images
Artikulli përgatitur nga ACTVUSA
