Përfaqësuesja e Shteteve të Bashkuara në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, Tammy Bruce, ka rikonfirmuar qëndrimin e Uashingtonit për mbylljen e misionit të United Nations Interim Administration Mission in Kosovo (UNMIK), duke argumentuar se ky mekanizëm nuk i përgjigjet më realitetit aktual në Kosovë.
UNMIK-u u themelua në vitin 1999 pas luftës në Kosovë, në bazë të United Nations Security Council Rezolutës 1244, me qëllim administrimin e përkohshëm të territorit dhe stabilizimin e situatës së sigurisë.
Në vitet e para pas luftës, UNMIK-u kishte rol të gjerë administrativ dhe qeverisës në ruajtjen e rendit dhe ligjit në ndërmjetësimin politik.
Por që nga shpallja e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008 dhe forcimi i institucioneve vendore, roli i tij është reduktuar ndjeshëm.
Në deklaratën e saj, Bruce theksoi se nuk ka më arsye që Kosova të trajtohet si në periudhën pas luftës. UNMIK-u nuk ushtron më funksione qeverisëse nuk ka rol ushtarak apo në siguri nuk është më faktor kyç në proceset e ndërmjetësimit. Ajo nënvizoi se situata në terren ka ndryshuar rrënjësisht dhe se institucionet e Kosovës tashmë janë në gjendje të udhëheqin vendin.
Sipas SHBA-së, aspekti i sigurisë në Kosovë mbulohet nga Kosovo Force (KFOR), misioni i udhëhequr nga NATO, i cili vazhdon të jetë garantuesi kryesor i stabilitetit në terren.
Ndërkohë, organizata të tjera ndërkombëtare dhe mekanizma diplomatikë janë më të përfshirë në procesin e dialogut dhe normalizimit të marrëdhënieve në rajon.
Çështja e mbylljes së UNMIK-ut nuk është e re. SHBA dhe disa vende perëndimore kanë kërkuar prej vitesh reduktimin ose përfundimin e tij, duke e konsideruar si një strukturë të tejkaluar.
Megjithatë, vende si Rusia dhe Kina kanë mbështetur vazhdimin e mandatit të UNMIK-ut, duke e parë atë si të rëndësishëm për statusin ndërkombëtar të Kosovës dhe për balancën në rajon.
Realiteti në terren në vitin 2026
Kosova ka institucione funksionale dhe ushtron shumicën e kompetencave shtetërore UNMIK-u operon me staf dhe rol të kufizuar, kryesisht raportues dhe monitorues siguria mbetet nën përgjegjësinë e KFOR-it. Kjo përputhet me argumentin amerikan se misioni ka humbur funksionin e tij fillestar.
Deklarata e SHBA-së për mbylljen e UNMIK-ut reflekton një realitet të ri politik dhe institucional në Kosovë. Megjithatë, përfundimi i këtij misioni mbetet një çështje politike ndërkombëtare, që kërkon konsensus në Këshillin e Sigurimit – një proces që pritet të jetë kompleks dhe i debatueshëm edhe në vijim.
Ja nje pjese e fjales se saj:
“UNMIK-u është krijuar më 1999 në bazë të Rezolutës 1244 për të ofruar një prani ndërkombëtare për të ndihmuar në stabilizimin e mjedisit pas luftës në Kosovë. Ky ka qenë moment tjetër, mision tjetër dhe Kosova ka qenë vend tjetër. Tani kjo nuk është realiteti në terren. Nuk ka arsyetim që Kosova të trajtohet më 2026 sikur ë ishte në vitin 1999. Sot KFOR-i ndihmon që të ruhet siguria në rajon. UNMIK-u nuk luan më rol as qeverisës, as ushtarak e as të ndërmjetësimit. Nuk po adreson as sigurinë e as paqeruajtjen dhe nuk po e avancon as normalizimin”, ka thënë ajo.
Foto nga Google Images
Artikulli pregatitur nga ACTVUSA
