Zgjedhjet parlamentare të 25 Tetorit në Serbi nuk përcaktojnë vetëm të ardhmen politike të Beogradit. Ato mund të ndikojnë edhe në raportet me Kosovën, në dialogun me Bashkimin Evropian dhe në pozitën e serbëve që jetojnë në Kosovë. Megjithatë, rezultati duhet parë me realizëm: ndryshimi i pushtetit në Serbi nuk do të thotë automatikisht ndryshim i politikës ndaj Kosovës.
Kosova mbetet një çështje që bashkon pjesën më të madhe të politikës serbe.
Aleksandar Vuçiç dhe Partia Progresive Serbe kanë ndërtuar politikën e tyre mbi mosnjohjen e pavarësisë së Kosovës dhe ruajtjen e ndikimit të Beogradit te komuniteti serb në Kosovë. Por sfida e re politike, e udhëhequr nga lëvizja studentore, nuk duhet interpretuar automatikisht si një alternativë që do të mbështesë pavarësinë e Kosovës. Në Maj 2026, një memorandum i publikuar nga lëvizja studentore e cilësoi Kosovën pjesë përbërëse të Serbisë, duke shkaktuar debat edhe mes mbështetësve të saj. Kjo tregon se kundërshtimi ndaj korrupsionit dhe kërkesa për ndryshim institucional në Serbi nuk përkthehen domosdoshmërisht në një qëndrim më të favorshëm ndaj Kosovës.
Dialogu me Kosovën dhe rruga evropiane e Serbisë
Një nga pasojat më konkrete të zgjedhjeve lidhet me dialogun e ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian. Marrëveshjet e arritura mes Kosovës dhe Serbisë kërkojnë zbatim, jo vetëm deklarata politike. BE-ja e ka lidhur përparimin e Serbisë drejt anëtarësimit me përmbushjen e detyrimeve në procesin e normalizimit të marrëdhënieve. Një qeveri që kërkon të ruajë perspektivën evropiane do të përballet me presion për të treguar rezultate konkrete, ndërsa një periudhë e re përplasjesh politike ose bllokimi institucional në Beograd mund ta vështirësojë edhe më tej dialogun.
Serbët e Kosovës, mes Beogradit dhe Prishtinës
Një dimension tjetër është ndikimi politik i Beogradit te serbët e Kosovës. Rreth 115 mijë serbë të Kosovës janë të regjistruar për të votuar në zgjedhjet në Serbi. Analiza evidenton se, megjithëse Beogradi vazhdon të shihet nga shumë prej tyre si mbrojtës politik, pakënaqësia ndaj politikave të tij po krijon hapësirë edhe për alternativa të tjera. Kjo nuk do të thotë se komuniteti serb ka një qëndrim të unifikuar, por tregon se zhvillimet politike në Serbi mund të ndikojnë në përfaqësimin dhe orientimin e tij politik. Për Kosovën, sfida mbetet integrimi i serbëve në institucionet e saj, brenda rendit kushtetues dhe ligjor të vendit.
Çfarë duhet të ndjekë Kosova pas zgjedhjeve?
Për Prishtinën, treguesit më të rëndësishëm nuk do të jenë vetëm deklaratat e fituesve, por përbërja e qeverisë së re, qëndrimi ndaj marrëveshjeve ekzistuese, sjellja e Beogradit ndaj institucioneve të Kosovës dhe gatishmëria për të ulur tensionet. Edhe nëse ndryshon shumica parlamentare, politika ndaj Kosovës mund të mbetet e pandryshuar. Në të kundërt, edhe një qeveri e dalë nga kampi aktual mund të përballet me trysni për të përparuar në dialog, nëse synon të ruajë marrëdhëniet me BE-në.
Zgjedhjet në Serbi, pra, nuk vendosin fatin e Kosovës dhe as nuk ndryshojnë statusin e saj ndërkombëtar. Por ato mund të përcaktojnë nëse Beogradi do të vazhdojë me të njëjtën strategji përballjeje, do të hyjë në një fazë të re pasigurie politike apo do të tregojë gatishmëri për zbatimin e angazhimeve të marra. Për Kosovën, rëndësi ka jo vetëm kush fiton në Beograd, por çfarë politike do të ndjekë pushteti i ri ndaj saj.
Foto nga Google Images
Artikullu përgatitur nga ACTVUSA
