Komisionerja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, ka dërguar një paralajmërim të fortë ndaj vendeve të Ballkanit Perëndimor, duke theksuar se mungesa e zbatimit të reformave mund t’u kushtojë atyre qindra miliona euro. Sipas burimeve nga Komisioni Evropian, në një letër të datës 17 prill drejtuar kryeqyteteve të rajonit, Kos ka ngritur shqetësimin për vonesat në përmbushjen e detyrimeve të dakorduara.
Bëhet fjalë për fondet e Planit të Rritjes së Bashkimit Evropian, të cilat janë të lidhura drejtpërdrejt me progresin në reforma konkrete. Çdo hap reformues ka një afat të përcaktuar dhe një shumë specifike financimi, çka e bën procesin të ndjeshëm ndaj vonesave dhe neglizhencës institucionale.
Megjithëse Komisioni Evropian ka parashikuar një periudhë shtesë të njohur si “periudhë grejs”, kjo nuk është e pakufizuar. Për reformat që duhej të përmbusheshin deri në mesin e vitit 2025, afati përfundimtar shtyhet deri më 30 qershor 2026. Pas kësaj date, çdo dështim për të realizuar detyrimet përkthehet në humbje të përhershme të fondeve.
Sipas informacioneve që qarkullojnë në Bruksel, nëse vendet nuk arrijnë të përmbushin reformat, humbjet e mundshme financiare janë të konsiderueshme:
- Kosova: rreth 68.8 milionë euro
- Shqipëria: rreth 67.7 milionë euro
- Bosnja dhe Hercegovina: deri në 373.9 milionë euro
- Mali i Zi: rreth 15.1 milionë euro
- Maqedonia e Veriut: rreth 49.2 milionë euro
- Serbia: nga 108.7 deri në 135.9 milionë euro
Në total, shuma që rrezikon të humbet arrin mbi 700 milionë euro, ose rreth 12 për qind e paketës së përgjithshme financiare.
Ky zhvillim vjen në një moment kyç për rajonin, ku integrimi evropian mbetet një nga prioritetet kryesore strategjike. Mesazhi nga Brukseli është i qartë: fondet janë të disponueshme, por vetëm nëse shoqërohen me rezultate konkrete në reforma.
Në thelb, paralajmërimi i Komisionit Evropian nuk është vetëm një çështje financiare, por një test serioz për vullnetin politik dhe kapacitetin institucional të vendeve të Ballkanit Perëndimor për t’u afruar me standardet e Bashkimit Evropian.
Foto nga Google Images
Artikulli pregatitur nga ACTVUSA
