Qindra të rinj, aktivistë, studentë dhe qytetarë u mblodhën në Tiranë për të protestuar kundër projektit të planifikuar në zonën e Zvërnecit dhe Nartës, duke e kthyer çështjen nga një debat lokal në një diskutim kombëtar mbi transparencën, mjedisin dhe mënyrën se si merren vendimet për pasuritë publike.
Protesta erdhi pas përplasjeve të forta në Portonovë të Zvërnecit, ku banorë dhe aktivistë u përballën me punonjës të sigurisë private të kontraktuar nga kompania zhvilluese. Ngjarja shkaktoi reagime të forta publike dhe hetime nga autoritetet.
Sipas raportimeve publike, projekti lidhet me zhvillimin e një resorti turistik në një zonë të ndjeshme ekologjike pranë lagunës së Nartës dhe pyllit të Sodës. Kundërshtarët e projektit argumentojnë se bëhet fjalë për një nga habitatet më të rëndësishme bregdetare të Shqipërisë, ndërsa mbështetësit e tij theksojnë potencialin ekonomik, investimet miliardëshe dhe krijimin e vendeve të punës.
Ajo që bie në sy është se protesta nuk u dominua nga partitë politike. Në rrugë dolën shumë të rinj që nuk po flisnin vetëm për mjedisin, por edhe për transparencën. Pyetja që dëgjohej më shpesh nuk ishte “Pse ka investim?”, por “Pse publiku nuk i pa dokumentet më herët?”.
Raportimet e mediave dhe organizatave mjedisore kanë ngritur pikërisht këtë shqetësim: punime paraprake për rrethim dhe rrugë janë autorizuar, ndërsa projekti i plotë nuk është bërë publik në mënyrë të detajuar. Vetë institucionet kanë konfirmuar se leja e zhvillimit nuk ishte bërë ende publike, ndërsa dokumentacioni i plotë nuk ishte lehtësisht i aksesueshëm për qytetarët.
Në këtë pikë, debati kalon përtej Zvërnecit. Ai prek një pyetje më të madhe: A duhet që qytetarët të informohen pasi vendimet janë marrë, apo përpara se ato të marrin jetë?
Shqiptarët nuk kanë treguar se janë kundër investimeve të huaja. Përkundrazi, gjatë viteve të fundit vendi ka mirëpritur dhjetëra projekte ndërkombëtare. Por ajo që po kërkojnë shumë protestues është që investimet të shoqërohen me transparencë të plotë, konsultim publik dhe garanci të qarta për mbrojtjen e mjedisit.
Një tjetër element i rëndësishëm është simbolika e protestës. Për herë të parë pas shumë kohësh, një numër i konsiderueshëm të rinjsh u mobilizuan rreth një çështjeje mjedisore dhe të interesit publik. Kjo tregon se brezi i ri shqiptar po kërkon të ketë një zë në vendimmarrje dhe nuk dëshiron të jetë thjesht spektator i zhvillimeve që prekin territorin dhe pasuritë natyrore të vendit.
Pavarësisht se si do të përfundojë debati për Zvërnecin, protesta e Tiranës ka prodhuar tashmë një mesazh të qartë: qytetarët nuk kërkojnë vetëm zhvillim. Ata kërkojnë zhvillim me transparencë, me llogaridhënie dhe me respekt për të drejtën e publikut për të ditur se çfarë po ndërtohet në emër të së ardhmes së vendit.
Foto nga Google Images
Artikulli pregatitur nga ACTVUSA
