MIGJENI DHE RINIA SHQIPTARE: KUR VARGJET E POETIT BËHEN ZËRI I NJË BREZI QË NUK PRANON TË HESHTË
Më 13 Tetor, 115 vjet pas lindjes së Millosh Gjergj Nikollës, të njohur përjetësisht si Migjeni, vargjet e poetit të madh shqiptar marrin një kuptim të veçantë. Në ditën kur kujtojmë një nga zërat më të fuqishëm të letërsisë sonë, rinia shqiptare doli në rrugët e Tiranës për të kërkuar të drejtat e saj, për të protestuar kundër kushteve të papranueshme në arsim dhe për të shprehur revoltën ndaj një realiteti që nuk u ofron të rinjve sigurinë dhe shpresën që meritojnë.
Migjeni nuk ishte poet i fjalëve të bukura, të shkëputura nga jeta. Ai ishte zëri i njerëzve të varfër, i të vuajturve, i atyre që shoqëria i kishte lënë në harresë. Në krijimtarinë e tij, ai sfidoi hipokrizinë, padrejtësinë dhe indiferencën ndaj vuajtjeve njerëzore. Ai e shihte realitetin pa zbukurime dhe nuk pranonte që mjerimi të trajtohej si një fat i pashmangshëm.
Por Migjeni i kushtoi rinisë edhe një nga poezitë e tij më të bukura, “Kanga e rinisë”, ku shkroi: “Rini, thueja kangës ma të bukur që di!” Nëpërmjet këtyre vargjeve, ai i dha brezit të ri një thirrje që kapërcen kohën: të mos e ndrydhë zërin, të mos e shuajë energjinë dhe të mos heqë dorë nga e drejta për të ëndërruar e për të jetuar me dinjitet.
Sot, në Tiranë, kjo thirrje duket sikur zbret nga faqet e librit dhe merr jetë në rrugë.
Studentët u ngritën për kushtet e universiteteve dhe konvikteve, për kostot e arsimit, për mbështetjen financiare dhe për mundësinë që, pas diplomimit, të ndërtojnë një të ardhme në vendin e tyre. Ata kërkojnë meritokraci, arsim cilësor dhe një shtet që i sheh si qytetarë me të drejta, jo si një brez që duhet të mësohet të durojë.
Protesta u shoqërua me përplasje me policinë, gaz lotsjellës, ujë me presion dhe shoqërime në komisariat. U raportuan edhe veprime të dhunshme nga disa protestues dhe dëmtime të pronës publike. Këto zhvillime duhen shqyrtuar me seriozitet, por ato nuk i zhdukin arsyet që i nxorën të rinjtë në rrugë dhe as nuk i bëjnë kërkesat e tyre të pavlefshme.
Një shoqëri e shëndetshme nuk duhet të trembet nga rinia që ngre zërin. Përkundrazi, duhet ta dëgjojë, t’u përgjigjet kërkesave të saj dhe të krijojë kushtet që zemërimi të mos kthehet në dëshpërim. Kur studentët ankohen për arsimin, përgjigjja duhet të jetë përmirësimi i arsimit. Kur flasin për kushtet e jetesës, përgjigjja duhet të jetë zgjidhja e problemeve. Kur kërkojnë një të ardhme më të mirë, përgjegjësia e institucioneve është t’u japin arsye për të besuar se kjo e ardhme mund të ndërtohet në Shqipëri.
Migjeni e njihte mirë hendekun mes ëndrrave të njeriut dhe realitetit që e rrethon. Prandaj poezia e tij nuk është thjesht një kujtim letrar që nderohet një herë në vit. Ajo është një pasqyrë ku çdo brez mund të shohë shpresat, plagët dhe betejat e veta.
Është e dhimbshme që, 115 vjet pas lindjes së tij, shumë nga shqetësimet shoqërore që ushqyen revoltën e poetit vazhdojnë të mbeten aktuale. Emrat, rrethanat dhe koha kanë ndryshuar, por dëshira e të rinjve për drejtësi, dinjitet dhe mundësi të barabarta mbetet e njëjtë.
Rinia shqiptare nuk ka nevojë për fjalime që e lavdërojnë vetëm kur është e bindur dhe e heshtur. Ajo ka nevojë për shkolla më të mira, konvikte dinjitoze, mundësi punësimi dhe një shtet që e trajton me respekt edhe kur ajo proteston. Dashuria për të rinjtë provohet me vepra, jo me deklarata.
Në ditën e lindjes së Migjenit, vargjet e tij na kujtojnë se rinia nuk është thjesht e ardhmja e një kombi. Ajo është edhe ndërgjegjja e së tashmes, forca që mund të sfidojë padrejtësitë dhe energjia që mund ta shtyjë shoqërinë drejt ndryshimit.
Poeti i madh i la rinisë një thirrje që nuk i përket vetëm vitit 1911, as vetëm kohës kur ai shkroi. Ajo i përket edhe Tiranës së sotme, studentëve që kërkojnë të drejtat e tyre dhe çdo të riu që nuk pranon ta ndërtojë jetën mes mungesës së mundësive dhe frikës për të folur.
Migjeni i këndoi rinisë. Sot, rinia shqiptare po e shkruan vetë këngën e saj, me zërin, guximin dhe kërkesën për një Shqipëri ku dinjiteti të mos jetë privilegj, por e drejtë.
Dhe kjo këngë meriton të dëgjohet.
Kanga e Rinise
✍️ Migjeni
Rini, thueja kangës ma të bukur që di!
Thueja kangës sate që të vlon në gji.
Nxirre gëzimin tand’ të shpërthejëme vrull…
Mos e freno kangën! Le të marri udhë.
Thueja kangës, rini, pash syt e tu…
Të rroki, të puthi kanga, të nxisi me dashnu
me zjarrm tand, rini… Dhe të na mbysi dallga
prej ndjenjash të shkumbzueme q’i turbullon kanga.
Rini, thueja kangës dhe qeshu si fëmi
Kumbi i zanit të përplaset për qiellë
dhe të kthejë prap te na, se hyjt ta kanë zili
E na të duem fort si të duem një diell.
Thueja kangës, Rini! Thueja kangës gëzimplote!
Qeshu, rini! Qeshu! Bota asht e jote!
Foto nga Google Images
Artikulli përgatitur nga ACTVUSA
