Franca po përballet me një nga krizat më të rënda të rendit publik të viteve të fundit, pasi protestat masive të së Shtunës, më 17 Tetor, kundër rritjes së kostos së jetesës dhe kushteve të vështira në shkolla, u shndërruan në përplasje të dhunshme, zjarrvënie dhe grabitje në disa prej qyteteve kryesore të vendit.
Përballë situatës së krijuar, ministri i Brendshëm, Laurent Nuñez, i ofroi dorëheqjen Presidentit Emmanuel Macron. Por kreu i shtetit vendosi të mos e pranonte atë, duke kërkuar që ministri të qëndrojë në detyrë dhe të marrë masa të menjëhershme për të rikthyer kontrollin e situatës.
“Kam një ndjenjë përgjegjësie për gjithçka që po ndodh”
Në një intervistë për radion France Inter, të hënën, Nuñez pranoi se autoritetet kishin dështuar në parashikimin e përmasave të protestave dhe në përgatitjen për përballimin e tyre.
“E paraqita dorëheqjen time sepse ndihem përgjegjës për gjithçka që po ndodh”, deklaroi ministri, duke shpjeguar arsyen e vendimit të tij.
Ai pranoi gjithashtu se policia kishte humbur kontrollin në disa prej qyteteve kryesore të vendit.
“Kur qindra biznese janë grabitur, nuk mund t’i shikosh pronarët e dyqaneve në sy dhe t’u thuash se nuk kemi humbur kontrollin në disa prej këtyre qyteteve. Sigurisht që e kemi humbur”, u shpreh Nuñez.
Ministri theksoi se autoritetet duhet të përmirësojnë aftësinë për të parashikuar mobilizimet dhe për t’iu përgjigjur grupeve të dhunshme që lëvizin me shpejtësi nëpër qytete.
Sipas raportimeve, protestat u shoqëruan me grabitje të bizneseve, sulme ndaj ndërtesave publike dhe zjarrvënie. Një nga ngjarjet më të rënda ndodhi në Limoges, ku godina historike e bashkisë, e shekullit XIX, u përfshi nga flakët dhe pësoi dëme të mëdha, ndërsa çatia e saj u shemb.
Mbi 2,400 të arrestuar, mijëra biznese të dëmtuara
Bilanci i raportuar pas dhunës është i rëndë. Sipas të dhënave të publikuara nga autoritetet franceze dhe agjencitë ndërkombëtare të lajmeve, rreth 2,400 persona u arrestuan në të gjithë vendin, ndërsa dëmet prekën mijëra biznese dhe objekte publike e private.
Autoritetet kishin mobilizuar rreth 60,000 efektivë të policisë dhe xhandarmërisë përpara protestave. Megjithatë, forcat e rendit nuk arritën të parandalonin përhapjen e dhunës në disa zona.
Nuñez fajësoi grupet e dhunshme, grabitësit dhe aktivistë të ekstremit të majtë për përshkallëzimin e situatës. Megjithatë, ai pranoi se edhe strategjia e policisë duhet të përshtatet me rrethanat e reja.
Kjo është një pikë që e vendos drejtpërdrejt ministrin dhe strukturat e sigurisë përballë përgjegjësisë institucionale: mobilizimi i dhjetëra mijëra efektivëve nuk mjaftoi për të shmangur kaosin.
Çfarë po bën Macron ndërkohë?
Presidenti Emmanuel Macron reagoi ndaj krizës duke dënuar skenat e dhunës dhe duke kërkuar një shqyrtim të dështimeve në përgatitjen e autoriteteve.
Në një deklaratë televizive të dielën, më 18 Tetor, ai foli për zemërim dhe turp përballë shkatërrimeve, duke e cilësuar të pajustifikueshme dhunën. Macron kërkoi të identifikohen mangësitë në mbledhjen e informacionit dhe në parashikimin e ngjarjeve, në mënyrë që situata të tilla të mos përsëriten.
Të hënën, Pallati Élysée njoftoi se presidenti kishte refuzuar dorëheqjen e Nuñez-it, duke argumentuar se në rrethanat aktuale ishte e nevojshme të ruhej vazhdimësia e drejtimit të forcave të rendit.
Macron i kërkoi ministrit të sigurojë transparencë të plotë për dështimet e evidentuara dhe të zbatojë sa më shpejt taktika të reja policore në terren.
Ndërkohë, kryeministri Sébastien Lecornu u ngarkua të drejtojë koordinimin e qeverisë për menaxhimin e krizës. Qeveria po shqyrton gjithashtu vendosjen e shtetrrethimeve të kufizuara dhe lokale në qytetet më të prekura, për të parandaluar përsëritjen e grabitjeve dhe trazirave.
Por ndërsa Franca përpiqet të rikthejë rendin, Macron po vijon edhe axhendën e tij diplomatike. Ai ka nisur një turne në vendet e Gjirit Persik, me ndalesa të planifikuara në Kuvajt, Emiratet e Bashkuara Arabe, Bahrein dhe Katar, në kuadër të përpjekjeve për të siguruar furnizime me naftë dhe naftë dizel dhe për të ulur çmimet e karburanteve.
Ky angazhim diplomatik vjen në një moment kur pakënaqësia për koston e jetesës është një nga faktorët që ushqejnë tensionet brenda Francës.
Një krizë që nuk zgjidhet vetëm me polici
Kriza nxjerr në pah dy probleme që autoritetet franceze duhet t’i trajtojnë njëkohësisht: dhunën dhe shkatërrimin e pronës nga grupet që përfshihen në trazira, si dhe pakënaqësinë sociale që ka nxjerrë njerëzit në rrugë.
Protestat përfshinë nxënës dhe qytetarë të pakënaqur me kushtet në shkolla, rritjen e kostos së jetesës dhe vështirësitë ekonomike. Kjo nuk justifikon grabitjet, zjarrvëniet apo sulmet ndaj institucioneve, por tregon se problemi nuk mund të trajtohet vetëm si çështje sigurie.
Për Macronin, refuzimi i dorëheqjes së ministrit është një zgjedhje politike me pasoja. Ai ruan në detyrë personin përgjegjës për rendin publik, por njëkohësisht i kërkon atij të hetojë dështimet e strukturave që drejton.
Pyetja kryesore tani është nëse qeveria do të kufizohet te masat e sigurisë dhe arrestimet, apo do të paraqesë edhe hapa konkretë për problemet ekonomike dhe arsimore që kanë nxitur protestat.
Në një demokraci, shteti ka detyrimin të mbrojë qytetarët, pronën dhe institucionet. Por ka gjithashtu detyrimin të kuptojë arsyet e pakënaqësisë publike dhe të japë përgjigje për dështimet e veta. Franca ka nevojë për të dyja: rikthimin e rendit dhe një përgjigje politike që shkon përtej kontrollit të rrugëve.
Foto nga Google Images
Artikulli përgatitur nga ACTVUSA
