FRANCË, SHPËRTHEN PROTESTA E GJIMNAZISTËVE: QINDRA SHKOLLA TË BLLOKUARA, MBI 600 TË NDALUAR DHE DHJETËRA TË PLAGOSUR
Franca po përballet me një valë të gjerë protestash të gjimnazistëve, e cila nga periferitë e Parisit është përhapur në qytete të ndryshme të vendit dhe tashmë ka prekur edhe universitetet.
Lëvizja, e nisur rreth një javë më parë në rajonin e Île-de-France, është zgjeruar ndjeshëm më 30 Shtator. Sipas ministrit të Brendshëm, Laurent Nuñez, atë ditë u raportuan ndërprerje ose bllokime në 356 shkolla të mesme, krahasuar me 338 një ditë më parë. Policia ndaloi 625 persona gjatë kësaj dite, ndërsa 83 policë dhe xhandarë u plagosën.
Ministri i Arsimit, Édouard Geffray, deklaroi se që nga fillimi i protestave janë plagosur 119 nxënës dhe pjesëtarë të personelit arsimor, mes tyre 34 punonjës të shkollave. Në të njëjtën kohë, autoritetet franceze kanë hapur hetime për disa raste ku nxënës janë dëmtuar gjatë ndërhyrjeve të policisë, përfshirë raste në Sevran, Saint-Ouen-l’Aumône dhe Tours.
Shifrat tregojnë edhe shkallën e përshkallëzimit. Pas 164 ndalimeve më 28 Shtator dhe 440 të tjerave më 29 Shtator, 625 ndalimet e 30 Shtatorit e kanë çuar numrin e personave të ndaluar gjatë këtyre ditëve në mbi 1,000. Shumica e të ndaluarve janë të mitur.
Por pas protestave qëndrojnë edhe kërkesa konkrete të nxënësve. Ata kërkojnë më shumë mësues dhe personel, zëvendësimin e mësuesve që mungojnë, klasa më pak të mbipopulluara, ambiente shkollore të rikonstruktuara dhe kushte më të përshtatshme për mësim. Një tjetër pikë e rëndësishme është presioni që nxënësit thonë se përjetojnë përmes sistemit të pranimeve në universitet, Parcoursup.
Në disa prej shkollave, protestat kanë mbetur paqësore dhe nxënësit kanë dalë publikisht për të kërkuar kushte më të mira arsimore. Por në zona të tjera situata ka kaluar në përplasje të dhunshme. Janë raportuar kosha të djegur, mjete piroteknike, përleshje me policinë dhe dëmtime të pronës.
Në Marseille, situata është përshkallëzuar veçanërisht. Të enjten, 1 Tetor, u raportuan tentativa për zjarrvënie në shkolla, ndërsa një automjet i zjarrfikësve u dogj pranë një shkolle. Në një tjetër incident, persona të përfshirë në protestë u raportuan se kishin përdorur benzinë në zonën e një shkolle, ndërsa disa mjete transporti publik u sulmuan.
Qeveria franceze ka bërë dallim mes të drejtës për protestë dhe dhunës. Presidenti Emmanuel Macron ka dënuar aktet e dhunshme, ndërsa kryeministri Sébastien Lecornu ka pranuar se shqetësimet e nxënësve për sistemin arsimor duhet të dëgjohen. Përballë përshkallëzimit, Lecornu thirri më 1 Tetor një mbledhje krize ndërministrore.
Ndërkohë, protesta ka marrë edhe një dimension të qartë politik. Përfaqësues të së majtës radikale, përfshirë figura të La France Insoumise, kanë shprehur mbështetje për lëvizjen. Qeveria dhe kundërshtarë politikë të kësaj force kanë ngritur akuza se grupe politike po përpiqen ta shfrytëzojnë situatën. Vetë nxënësit e intervistuar nga mediat franceze kanë insistuar se motivimi kryesor lidhet me kushtet e tyre të përditshme në shkolla.
Në një zhvillim të ri, protesta nuk mbeti vetëm në dyert e gjimnazeve. Më 1 Tetor, sipas Union Étudiante, rreth 30 kampuse universitare u përfshinë në bllokime në qytete si Parisi, Strasburgu, Marseille, Lyoni, Reimsi, Poitiers dhe Nanterre. Organizatat studentore dhe sindikatat e gjimnazistëve kanë bërë thirrje për një tjetër mobilizim të madh më 6 Tetor.
Ajo që po ndodh në Francë tashmë është më shumë se një protestë e izoluar e nxënësve. Është shndërruar në një përplasje më të gjerë rreth arsimit publik, financimit të shërbimeve publike, kushteve në shkolla dhe mënyrës se si shteti po përballet me pakënaqësinë e brezit të ri.
Por dhuna po e komplikon gjithnjë e më shumë mesazhin e protestuesve. Problemet e arsimit mund të jenë objekt i një debati legjitim dhe kërkesat e nxënësve mund të dëgjohen, ndërsa djegiet, sulmet dhe përplasjet me policinë krijojnë një tjetër realitet: rrezikojnë pikërisht nxënësit, mësuesit dhe qytetarët që protesta synon të përfaqësojë.
Franca hyn kështu në Tetor me qindra shkolla të prekura, universitete që po i bashkohen lëvizjes dhe një qeveri që tashmë duhet të përballet njëkohësisht me kërkesat për më shumë investime në arsim dhe me shqetësimin për përshkallëzimin e dhunës në rrugë.
Foto nga Google Images
Artikulli përgatitur nga ACTVUSA
