Murat Avdyli, i riu me origjinë nga Dobrosheci i Drenasit, ka ngritur në Bruksel një pyetje që prek drejtpërdrejt mënyrën se si Evropa përballet me të kaluarën e luftërave në Ballkan: si mund të kërkohet pajtim dhe normalizim, ndërkohë që figura të dënuara për krime të rënda vazhdojnë të nderohen nga një pjesë e shoqërisë serbe?
Nga Drenasi në politikën gjermane
Avdyli është zgjedhur anëtar i Asamblesë Komunale të Bad Homburgut, në landin e Hessenit, si kandidat i CDU-së. Ai mori 8 mijë e 722 vota në zgjedhjet lokale të 15 Marsit 2026 dhe, në moshën 19-vjeçare, u bë anëtari më i ri i kësaj asambleje. Rezultati i zgjedhjeve është i dokumentuar edhe në faqen zyrtare të qytetit.
Avdyli, i lindur në Dobroshec më 23 shtator 2006, është rritur në Gjermani që nga mosha katërvjeçare. Ai ka përfunduar shkollimin e mesëm në “Kaiserin-Friedrich-Gymnasium” dhe vazhdon studimet në Frankfurt School of Finance & Management. Angazhimi i tij politik nisi në vitin 2023, kur iu bashkua organizatës rinore të CDU-së, Junge Union.
Çfarë e bën pyetjen e tij kaq të rëndësishme?
Në qendër të deklaratës së Avdylit është Ratko Mlladiqi, ish-komandanti i Ushtrisë së Republikës Srpska, i cili u dënua me burgim të përjetshëm nga mekanizmi ndërkombëtar i drejtësisë për gjenocid, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte në Bosnje.
Mlladiqi u shpall fajtor për rolin e tij në krimet e kryera gjatë luftës së Bosnjës, përfshirë gjenocidin në Srebrenicë. Prandaj, pyetja e Avdylit nuk është thjesht një kritikë ndaj një figure kriminale, por një kërkesë për të sqaruar se çfarë kuptimi ka drejtësia ndërkombëtare kur glorifikimi i një të dënuari vazhdon të shfaqet në hapësirën publike.
“Si është e mundur të tolerohet Serbia?”
Në fjalën e tij, Avdyli u ndal te mënyra se si, një pjesë e shoqërisë serbe e ka përcjellë Mlladiqin pas vdekjes si “mbrojtës i popullit serb”.
Ai pyeti: “Si është e mundur të tolerohet Serbia, kur Ratko Mlladiqi, i dënuar me burgim të përjetshëm për gjenocid në Srebrenicë, krime kundër njerëzimit dhe krime lufte në Bosnje, pas vdekjes u përcoll nga një pjesë e shoqërisë serbe si ‘mbrojtës i popullit serb’?”
Kjo është një pyetje që prek një nga problemet më të ndjeshme të rajonit: a mund të ketë pajtim të qëndrueshëm pa një përballje të sinqertë me krimet e së kaluarës?
Rasti i Murat Avdylit ka edhe një dimension tjetër. Ai është një i ri shqiptar nga Drenica, i rritur në Gjermani, që ka arritur të përfaqësojë qytetin ku jeton dhe të marrë pjesë në një debat të rëndësishëm evropian. Zgjedhja e tij në Bad Homburg është raportuar si një arritje e veçantë për diasporën shqiptare.
Por ajo që e bën deklaratën e tij të veçantë është se ai nuk u mjaftua vetëm me një sukses personal. Ai e përdori mundësinë për të ngritur një çështje që vazhdon të rëndojë mbi marrëdhëniet në Ballkan: si mund të kërkohet normalizim, nëse glorifikimi i kriminelëve të luftës vazhdon të tolerohet?
Deklarata e Avdylit vjen në një kohë kur çështjet e drejtësisë, kujtesës historike dhe marrëdhënieve me Serbinë vazhdojnë të jenë të pranishme në debatin evropian.
Foto nga Google Images
Artikulli përgatitur nga ACTVUSA
