RAMA KËRCËNON STUDENTËT DHE PRINDËRIT: “NUK DO TË KENË ARSIM FALAS, FATURA DO T’JU NDJEKË DERI NË FUND”
Kryeministri Edi Rama ka zgjedhur gjuhën e ndëshkimit financiar për t’iu përgjigjur përshkallëzimit të protestave në Shqipëri. Në një takim me drejtues të Policisë së Shtetit, më 19 Tetor, ai paralajmëroi se studentët që sulmojnë policinë mund të humbasin arsimin falas, bursat dhe mbështetjen financiare nga shteti, ndërsa prindërit e të miturve që përfshihen në akte dhune mund të përballen me faturën e dëmeve të shkaktuara.
“Fatura financiare për të gjitha këto dëme do t’ju përndjekë deri në fund”, u shpreh Rama, duke iu drejtuar familjeve të të miturve që, sipas tij, dalin në rrugë për t’u përfshirë në përplasje.
Ai shkoi më tej, duke deklaruar se studentët që braktisin shkollën për të sulmuar policinë nuk do të përfitojnë më arsim falas, bursa apo mbështetje financiare nga shteti.
“Nuk do të kenë arsim falas. Ata studentë që dalin dhe dhunojnë Policinë e Shtetit nuk do të kenë bursa, nuk do të kenë mbështetje financiare nga shteti”, deklaroi kryeministri.
Arsimi si ndëshkim politik apo përgjegjësi për dhunën?
Deklaratat e Ramës ngrenë pikëpyetje serioze mbi mënyrën se si qeveria synon të menaxhojë krizën që ka nxjerrë në rrugë studentë dhe të rinj. Në një vend ku arsimi dhe mundësitë ekonomike janë çështje të rëndësishme për familjet, kërcënimi me humbjen e mbështetjes shtetërore prek drejtpërdrejt të ardhmen e të rinjve.
Sigurisht, sulmet ndaj policisë, shkatërrimi i pronës publike dhe dëmtimi i bizneseve nuk mund të justifikohen me asnjë kauzë. Përgjegjësit duhet të identifikohen dhe të përballen me pasojat ligjore. Por përgjegjësia individuale duhet të përcaktohet sipas ligjit dhe përmes procedurave përkatëse, jo përmes deklaratave të përgjithshme që rrezikojnë të krijojnë përshtypjen se mbështetja për arsimimin mund të përdoret si mjet ndëshkimi.
Njëkohësisht, pjesëmarrja në një protestë nuk është e njëjtë me kryerjen e akteve të dhunës. Të rinjtë që protestojnë paqësisht për të drejtat e tyre nuk duhet të trajtohen si autorë të veprimeve të kryera nga persona të tjerë.
Prindërit nën presionin e faturës financiare
Rama u drejtua veçanërisht familjeve të të miturve, duke i paralajmëruar se do të paguajnë për dëmet nëse nuk përmbushin përgjegjësitë e tyre ndaj fëmijëve. Ai përmendi trotuaret, semaforët, kamerat, tabelat dhe stolat që, sipas tij, janë dëmtuar gjatë protestave.
Megjithatë, përgjegjësia financiare e familjeve nuk mund të përcaktohet thjesht me një deklaratë politike. Ajo duhet të mbështetet në bazën ligjore përkatëse dhe të zbatohet përmes procedurave që përcaktojnë përgjegjësinë konkrete për dëmet.
Në këtë situatë, qeveria ka detyrimin të garantojë rendin publik, por edhe të sigurojë që masat ndaj protestuesve të mos shndërrohen në ndëshkim kolektiv për familjet apo për të rinjtë që nuk kanë kryer shkelje.
Shpërblim për policinë, kërcënime për studentët
Gjatë të njëjtit takim, Rama njoftoi një shpërblim prej 2,500 eurosh për çdo punonjës policie të angazhuar në terren gjatë përballjes me protestat. Ai foli gjithashtu për rritjen e pagave të policisë nga 1 Janari. Në të njëjtën kohë, studentëve që përfshihen në dhunë u paralajmëroi heqjen e bursave dhe të mbështetjes financiare shtetërore.
Ky kontrast e bën edhe më të rëndësishme transparencën për kriteret e shpërblimeve, masat disiplinore dhe mënyrën se si do të zbatohen paralajmërimet ndaj studentëve. Institucionet duhet të veprojnë mbi bazën e ligjit dhe provave, pavarësisht nëse bëhet fjalë për protestues apo punonjës të shtetit.
Protestat e ditëve të fundit kanë përfshirë përplasje të dhunshme, dëmtime të pronës dhe ndërhyrje të policisë me gaz lotsjellës e ujë me presion. Por kriza nuk mund të kuptohet vetëm përmes pamjeve të përplasjeve. Pakënaqësitë për kostot e arsimit dhe korrupsionin janë pjesë e sfondit të protestave, ndërsa kërkesat e të rinjve për llogaridhënie politike kanë marrë një rëndësi gjithnjë e më të madhe.
Kriza nuk zgjidhet vetëm me kërcënime
Edi Rama ka të drejtë të kërkojë që dhuna të ndalet dhe që dëmet të mos paguhen padrejtësisht nga taksapaguesit. Por përgjegjësia e një kryeministri nuk mbaron te paralajmërimi për ndëshkime. Ajo përfshin edhe dëgjimin e shqetësimeve të qytetarëve, garantimin e së drejtës për protestë dhe krijimin e kushteve që të rinjtë të mos e shohin të ardhmen e tyre si një betejë kundër institucioneve.
Arsimi nuk duhet të kthehet në peng të përplasjes mes qeverisë dhe protestuesve. Nëse një student kryen vepër penale, duhet të mbajë përgjegjësi sipas ligjit. Por nëse një i ri ngre zërin kundër qeverisë, kjo nuk mund të trajtohet si faj dhe as të përdoret për t’i mohuar të drejtën për të kërkuar një të ardhme më të mirë.
Një qeveri e fortë nuk matet nga sa rëndë mund t’i kërcënojë studentët dhe prindërit e tyre, por nga aftësia për të garantuar rendin pa cenuar të drejtat, për të ndëshkuar shkeljet pa ndëshkuar protestën dhe për t’u përgjigjur me zgjidhje konkrete ndaj pakënaqësive që i nxjerrin të rinjtë në rrugë.
Foto nga Google Images
Artikulli përgatitur nga ACTVUSA
