Elbasani humbi një prej figurave më të veçanta dhe më të përkushtuara të jetës shpirtërore – At Nikolla Markun, priftin e Kishës së Shën Mërisë në Kalanë historike të qytetit, një njeri që për dekada i qëndroi besnik thirrjes së brendshme, edhe përballë sfidave të mëdha institucionale dhe personale.
Lajmi për ndarjen nga jeta të tij u bë publik nga kryebashkiaku i Elbasanit, Gledian Llatja, i cili e cilësoi si “një njeri të rrallë dhe udhëheqës shpirtëror që do të mbetet i paharruar”.
Një jetë mes heshtjes dhe sfidës
I lindur më 3 dhjetor 1948 në Elbasan, At Nikolla Marku vinte nga një familje me rrënjë të forta arsimdashëse. Babai i tij ishte një nga normalistët e Shkollës Normale të Elbasanit, një nga institucionet themelore të arsimit kombëtar shqiptar. Në rininë e hershme, Nikolla Marku ndoqi rrugë të zakonshme për kohën – punoi si llogaritar gjatë regjimit socialist, në sektorin financiar. Por pas rënies së komunizmit, ai i dha drejtim një thirrjeje të vjetër: kthimin nga jeta materiale tek shërbimi shpirtëror.
Rrugëtimi fetar dhe përplasja me institucionin
Pas viteve ’90, Marku udhëtoi drejt Greqisë për të ndjekur studimet në teologji. Edhe pse nuk arriti t’i përfundonte atje, ai nuk hoqi dorë nga misioni dhe më vonë i përfundoi ato në Shqipëri, duke u shuguruar si prift nga Kisha Ortodokse e Maqedonisë – një akt që do të hapte rrugën e një prej përplasjeve më të njohura të pas ‘90-ës në sferën e besimit ortodoks në vend.
Kisha Ortodokse Autoqefale e Shqipërisë (KOASH) dhe veçanërisht Kryepeshkopi i ndjerë Anastas Janullatos, nuk e njohën kurrë zyrtarisht At Nikolla Markun si prift, duke e konsideruar prezencën e tij në Kishën e Shën Mërisë si “uzurpim”. Por për shumë besimtarë në Elbasan dhe më gjerë, ai ishte pikë referimi, mbështetje dhe zë i pavarur shpirtëror.
Një udhëheqës shpirtëror me qëndrim të palëkundur
Pavarësisht polemikave, At Nikolla Marku nuk e braktisi kurrë kishën e tij dhe besimtarët që e ndiqnin, duke shërbyer aty me përkushtim për më shumë se dy dekada. Ai mbeti një figurë që sfidoi dogmat, duke u përpjekur ta vendoste besimin përpara burokracisë kishtare dhe pushtetit hierarkik.
I respektuar si njeri i afërt me komunitetin, si predikues i qetësisë dhe përulësisë, At Nikolla mbetet simbol i qëndresës në besim dhe i përkushtimit ndaj komunitetit.
Trashëgimia që lë pas
At Nikolla Marku nuk ishte vetëm një figurë fetare. Ai përfaqësonte një rrëfim shqiptar, ku feja, kombësia, dhe identiteti shpesh mbivendosen në mënyrë komplekse. Figura e tij ndriçon si një kujtesë e fortë e kohëve kur besimi nuk ishte vetëm pjesë e strukturës kishtare, por edhe e shpirtit të pavarësisë dhe vetëvendosjes.
Elbasani sot është më i varfër për nga prania njerëzore, por më i pasur në kujtim dhe shembull. At Nikolla Marku mbetet në histori si një njeri që nuk zgjodhi rrugën e lehtë, por atë të ndershmërisë dhe bindjes së brendshme.
Foto nga Google Images
Artikulli i përgatitur nga ACTVUSA
