KONSULLATE SERBE NË SHKODËR? NJË PYETJE QË QEVERIA SHQIPTARE DUHET TI PËRGJIGJET PUBLIKUT
Njoftimi i ministrit të Jashtëm serb Marko Gjuriç se Serbia dhe Shqipëria kanë arritur një marrëveshje në parim për hapjen një zyre konsullore serbe në Shkodër dhe një zyre shqiptare në Bujanoc ka ngritur pikëpyetje të forta në opinionin publik shqiptar.
Marrëdhëniet normale mes fqinjëve janë të rëndësishme, por çdo vendim diplomatik duhet të bazohet mbi realitetin, nevojat konkrete dhe interesin kombëtar.
Pyetja që lind natyrshëm është: pse Shkodra?
Sipas Censusit 2023, në të gjithë Shqipërinë janë deklaruar rreth 586 persona me etni serbe, ndërsa në zonën e Shkodrës numri i të deklaruarve serbë është shumë i vogël, me rreth 54 persona sipas të dhënave të cituara në debatet publike.
Atëherë, a është një konsullatë në Shkodër një nevojë reale për qytetarët apo një lëvizje me simbolikë politike?
Një përfaqësi konsullore zakonisht hapet për t’iu shërbyer një komuniteti të konsiderueshëm qytetarësh, për të ofruar shërbime administrative dhe për të përfaqësuar interesa të një numri të madh shtetasish. Në rastin e Shkodrës, numrat nuk duket se justifikojnë një strukturë të tillë diplomatike.
Krahasimi me Bujanocin nuk është i njëjtë. Bujanoci dhe Presheva ndodhen në jug të Serbisë, në Luginën e Preshevës, një zonë ku jeton një komunitet i madh shqiptar (shumicë shqiptare) që përballet prej vitesh me çështje të përfaqësimit, të drejtave gjuhësore dhe integrimit.
Prandaj, shumë qytetarë pyesin nëse kemi të bëjmë me një vendim të barabartë diplomatik apo me një lëvizje simbolike politike nga Beogradi.
Ndërsa në Shkodër nuk ekziston një komunitet serb me përmasa të tilla që të kërkojë një përfaqësi të posaçme konsullore.
Në të kundërt, Bujanoci dhe Presheva paraqesin një realitet krejt tjetër demografik dhe historik. Në Luginën e Preshevës jeton një komunitet i konsiderueshëm shqiptar, i cili përbën shumicën në disa zona. Sipas të dhënave të regjistrimeve dhe vlerësimeve demografike, në komunat e Preshevës dhe Bujanocit jetojnë dhjetëra mijëra shqiptarë, me një prani të konsoliduar në arsim, kulturë, administratë dhe jetën publike lokale.
Pikërisht kjo diferencë mes dy realiteteve ngre pyetjen se sa i barabartë është ky shkëmbim diplomatik: nga njëra anë një komunitet i vogël serb në Shqipëri, dhe nga ana tjetër një komunitet shqiptar shumë më i madh në jug të Serbisë, me kërkesa të vazhdueshme për respektimin e të drejtave të tyre. Prandaj, çdo marrëveshje duhet të shihet jo vetëm si një çështje teknike konsullore, por edhe në dritën e balancës, reciprocitetit dhe interesit të qytetarëve.
Shqipëria ka respektuar gjithmonë të drejtat e pakicave dhe kjo është një vlerë europiane. Por mbrojtja e minoriteteve nuk duhet të përdoret si argument për vendime që mund të krijojnë pabarazi diplomatike apo të shërbejnë si instrument politik.
Qeveria shqiptare duhet t’i japë publikut përgjigje të qarta:
Cila është nevoja konkrete për një konsullatë serbe në Shkodër?
Cili është përfitimi për qytetarët shqiptarë?
Dhe a është bërë një analizë e plotë e pasojave politike dhe diplomatike?
Në një rajon ku historia ende ndikon në marrëdhëniet mes popujve, transparenca është detyrim. Çdo marrëveshje me fqinjët duhet të jetë e drejtë, e balancuar dhe mbi të gjitha në interes të Shqipërisë dhe qytetarëve të saj.
Transparenca është kushti kryesor që një vendim diplomatik të mos shihet si një lëshim politik, por si një marrëveshje që i shërben interesit të qytetarëve.
Shqipëria është për bashkëpunim me fqinjët, por bashkëpunimi nuk do të thotë mungesë kujdesi për interesin kombëtar..
Foto nga Google Images
Artikulli pregatitur nga ACTVUSA
