Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, i ka kërkuar kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu që të ndërmarrë hapa konkretë për zbatimin e planit amerikan të paqes për Rripin e Gazës. Kërkesa është bërë gjatë një bisede telefonike të zhvilluar të enjten, më 5 Nëntor.
Trump dëshiron që procesi i zbatimit të planit të rifillojë pas zgjedhjeve parlamentare në Izrael, të mbajtura më 27 Tetor. Administrata amerikane synon që çështja e Gazës të mos mbetet peng i zhvillimeve politike të brendshme izraelite dhe kërkon përparim pavarësisht se kush do të drejtojë qeverinë e ardhshme. Çfarë përmban plani amerikan?
Plani i Trumpit parashikon disa hapa të rëndësishëm për të ardhmen e Gazës:
- Çarmatimin e Hamasit dhe grupeve të tjera të armatosura palestineze.
- Çmilitarizimin e Rripit të Gazës.
- Kalimin e administrimit civil dhe të sigurisë te një qeveri e re palestineze, e përbërë nga ekspertë teknikë.
- Krijimin e një Force Ndërkombëtare Stabilizimi.
- Nisjen e rindërtimit të territorit, pas verifikimit të përparimit në procesin e çarmatimit.
Faza e parë e planit me 20 pika u arrit një vit më parë mes Izraelit dhe Hamasit. Ajo solli armëpushimin dhe lirimin e 20 pengjeve të fundit izraelite që mbaheshin gjallë pas sulmeve të 7 Tetorit 2023. Megjithatë, fazat e mëtejshme kanë mbetur të bllokuara.
Pse ka ngecur zbatimi i marrëveshjes?
Një nga pengesat kryesore mbetet çështja e çarmatimit të Hamasit.
Netanyahu ka shprehur vazhdimisht skepticizëm ndaj mundësisë që Hamasi të çarmatoset plotësisht. Sipas qëndrimit të tij, organizata vazhdon të rindërtojë kapacitetet ushtarake në Gaza.
Nga ana tjetër, administrata amerikane ka punuar gjatë muajve të fundit për të përcaktuar mënyrën se si do të realizohet çarmatimi dhe si do të garantohet siguria e Izraelit gjatë procesit.
Sipas një zyrtari amerikan, rindërtimi i Gazës do të nisë në mënyrë graduale dhe vetëm pasi të jetë verifikuar përparimi në çarmatimin e Hamasit.
Rubio, Kushner dhe Witkoff në bisedë
Në telefonatën mes Trumpit dhe Netanyahut morën pjesë edhe sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, këshilltari i presidentit Jared Kushner dhe i dërguari special Steve Witkoff.
Biseda u përshkrua si konstruktive dhe u zhvillua me iniciativën e Netanyahut. Përveç çështjes së Gazës, gjatë saj u diskutua edhe lufta me Iranin.
Një ditë pas telefonatës, ish-kryeministri britanik Tony Blair, pjesë e Bordit të Paqes, zhvilloi takime në Izrael me Netanyahun dhe Gadi Eisenkot, i cili është ngarkuar të përpiqet të formojë qeverinë e re.
Blair u ka kërkuar drejtuesve politikë izraelitë që t’i japin një mundësi planit amerikan.
2.45 miliardë dollarë për rindërtimin e Gazës
Një tjetër element i rëndësishëm është plani fillestar i rimëkëmbjes së Gazës, me vlerë 2.45 miliardë dollarë dhe kohëzgjatje gjashtëmujore, i prezantuar nga Bordi i Paqes gjatë Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara në Shtator.
Projekti përfshin 66 iniciativa që lidhen me rindërtimin dhe administrimin e territorit në periudhën e pasluftës.
Megjithatë, realizimi i tij kërkon bashkëpunimin e Izraelit dhe Hamasit, ndërsa çështja e çarmatimit mbetet një nga pengesat kryesore.
Një fazë e re për diplomacinë amerikane
Telefonata e fundit tregon se administrata Trump kërkon ta rikthejë planin e Gazës në qendër të përpjekjeve diplomatike, tani që fushata zgjedhore në Izrael ka përfunduar.
Një zyrtar amerikan, se zbatimi do të jetë i vështirë, por se Uashingtoni kërkon bashkëpunim të plotë dhe partneritet me qeverinë izraelite.
Deri tani nuk është bërë publik ndonjë afat i ri konkret për zbatimin e fazave të ardhshme dhe as një marrëveshje përfundimtare mbi mënyrën se si do të realizohet çarmatimi i Hamasit.
Mesazhi i Uashingtonit është se armëpushimi nuk duhet të jetë fundi i procesit. Synimi amerikan është kalimi nga ndalimi i luftimeve drejt një zgjidhjeje që përfshin sigurinë e Izraelit, një administrim të ri palestinez dhe rindërtimin e Gazës.
Foto nga Google Images
Artikulli përgatitur nga ACTVUSA
