Një nga ekzekutimet më të pazakonta në historinë moderne të Shteteve të Bashkuara u zhvillua të mërkurën në Tennessee, ku Christa Gail Pike, 50 vjeç, u lidh në shtratin e ekzekutimit dhe iu administrua injeksioni vdekjeprurës, por nuk vdiq.
Autoritetet i administruan asaj dy doza të pentobarbitalit, ilaçi i vetëm që përdor aktualisht Tennessee për injeksionet vdekjeprurëse. Megjithatë, edhe pas dozës së dytë, Pike ishte ende gjallë. Dëshmitarët raportuan se ajo vazhdonte të merrte frymë dhe dëgjohej duke gërhitur pas perdes së dhomës së ekzekutimit.
Më pas, ajo u transportua me ambulancë në një spital jashtë burgut, në gjendje kritike. Deri më tani, autoritetet nuk kanë dhënë një shpjegim përfundimtar se përse injeksioni nuk e shkaktoi vdekjen e saj.
Guvernatori i Tennessee, Bill Lee, reagoi duke pezulluar ekzekutimin tjetër të planifikuar në shtet për këtë vit dhe urdhëroi një hetim të pavarur për të përcaktuar saktësisht se çfarë ndodhi.
“Zbatimi i një dënimi të dhënë në mënyrë të ligjshme është një nga përgjegjësitë më serioze të shtetit”, tha Lee, duke kërkuar një rishikim të plotë të procedurës.
Por pas kësaj ngjarjeje që tronditi opinionin publik amerikan fshihet një histori që nis më shumë se 30 vjet më parë.
Një krim brutal në vitin 1995
Christa Pike ishte vetëm 18 vjeç kur u përfshi në vrasjen e 19-vjeçares Colleen Slemmer, një bashkëstudente në qendrën e trajnimit Job Corps në Knoxville.
Më 12 Janar 1995, Pike, i dashuri i saj Tadaryl Shipp dhe një bashkëpunëtore tjetër, Shadolla Peterson, e çuan Slemmer në një zonë të izoluar pranë kampusit bujqësor të Universitetit të Tennessee.
Sipas dokumenteve gjyqësore dhe dëshmive në gjyq, Slemmer u sulmua dhe u torturua për një periudhë të gjatë. Pike e goditi me një copë asfalti dhe e preu disa herë në fyt. Shipp, i cili ishte 17 vjeç në kohën e krimit, pranoi se kishte gdhendur një pentagram në trupin e viktimës.
Pike nuk e mohoi se kishte marrë pjesë në vrasje. Përkundrazi, dëshmia e saj dhe provat e mbledhura nga prokuroria u përdorën kundër saj në gjyq.
Një nga elementet më tronditëse të çështjes ishte se Pike më vonë i tregoi një personi tjetër një pjesë të kafkës së viktimës që kishte marrë si “kujtim”.
Në vitin 1996, një juri e shpalli fajtore për vrasje të shkallës së parë dhe e dënoi me vdekje.
Pike mori gjithashtu një dënim të veçantë prej 25 vitesh për komplotin për kryerjen e vrasjes.
I dashuri i saj, Tadaryl Shipp, nuk mori dënim me vdekje. Arsyeja ishte mosha e tij: ai ishte vetëm 17 vjeç kur ndodhi krimi. Ai u dënua me burgim të përjetshëm me mundësi lirimi me kusht.
Çfarë ndodhi me Christa Pike para vrasjes?
Kjo është një nga pjesët më të debatueshme të historisë së saj.
Avokatët e Pike kanë argumentuar prej vitesh se juria që e dënoi me vdekje nuk kishte marrë informacionin e plotë mbi fëmijërinë e saj, abuzimet që kishte përjetuar dhe gjendjen e saj mendore.
Sipas dokumenteve të paraqitura në proceset e saj të mëvonshme, Pike kishte kaluar një fëmijëri të karakterizuar nga neglizhenca dhe abuzimi. Avokatët e saj kanë deklaruar se ajo ishte abuzuar seksualisht që në moshë shumë të vogël dhe se kishte përjetuar sulme seksuale edhe gjatë adoleshencës. Ata kanë argumentuar gjithashtu se ajo ishte diagnostikuar me çrregullim bipolar dhe PTSD.
Në një kërkesë për falje drejtuar guvernatorit, Pike e përshkroi veten si një “18-vjeçare me probleme të shëndetit mendor” dhe tha se iu deshën shumë vite për të kuptuar plotësisht peshën e asaj që kishte bërë.
Avokatët e saj kanë pretenduar se një pjesë e rëndësishme e këtyre rrethanave nuk iu paraqit siç duhej jurisë gjatë fazës së dënimit.
Gjykatësja Sonia Sotomayor, në një kundërshtim të saj ndaj vendimit të Gjykatës Supreme për të lejuar ekzekutimin, përmendi pikërisht pretendimet se avokatët e parë të Pike nuk kishin paraqitur në mënyrë të mjaftueshme provat për abuzimin seksual që ajo kishte përjetuar si fëmijë.
Megjithatë, këto argumente nuk e ndryshuan dënimin e saj.
30 vjet në “death row”
Pike kaloi rreth tre dekada në korridorin e vdekjes.
Gjatë kësaj kohe, çështja kaloi nëpër procese të shumta apelimi. Në vitin 2020, Gjykata Supreme e SHBA-së refuzoi kërkesën e saj për shqyrtim, duke mbyllur një nga fazat kryesore të betejës së saj ligjore.
Por në vitin 2026, avokatët e saj nisën një tjetër betejë, këtë herë duke kundërshtuar mënyrën se si Tennessee kryen injeksionet vdekjeprurëse.
Ata argumentuan se gjendja e saj shëndetësore, përfshirë një çrregullim të trombociteve të gjakut të njohur si trombocitozë, mund të krijonte probleme gjatë vendosjes së linjës intravenoze. Gjithashtu, ata argumentuan se historia e rëndë e traumave dhe PTSD-së së Pike mund ta bënte procedurën veçanërisht traumatike për të.
Shteti i Tennessee i kundërshtoi këto pretendime, duke argumentuar se venat e saj mund të aksesoheshin dhe se pentobarbitali shkakton humbjen e vetëdijes përpara se të mund të përjetohej dhimbje e konsiderueshme.
Ekzekutimi u pezullua në momentin e fundit
Më 30 Shtator 2026, gjithçka dukej se ishte gati.
Pike do të bëhej gruaja e parë e ekzekutuar në Tennessee në më shumë se 200 vjet.
Por rreth një orë para ekzekutimit, Gjykata e Apelit për Qarkun e Gjashtë e SHBA-së vendosi një pezullim të përkohshëm, duke kërkuar kohë për të shqyrtuar argumentet e reja të Pike.
Shteti apeloi menjëherë në Gjykatën Supreme të SHBA-së.
Gjykata Supreme e rrëzoi pezullimin dhe i hapi rrugën Tennessee-t për të vazhduar me ekzekutimin. Tre gjyqtarë — Sonia Sotomayor, Elena Kagan dhe Ketanji Brown Jackson — kundërshtuan vendimin.
Dhe kështu, pas orëve të pasigurta ligjore, ekzekutimi filloi.
Minutat kur gjithçka shkoi keq
Rreth orës 7:27 të mbrëmjes, perdet e dhomës së ekzekutimit u hapën dhe dëshmitarët panë Pike të lidhur në shtrat.
Në fjalët e saj të fundit, ajo tha se do të largohej nga kjo botë “në dashuri” dhe u shpreh se ishte në paqe.
Por më pas ndodhi diçka që askush nuk e priste.
Pas administrimit të dozës së parë të pentobarbitalit, Pike nuk humbi jetën. Ajo vazhdoi të ishte e vetëdijshme dhe, sipas dëshmitarëve, ngriti kokën dhe pyeti nëse ndjesia që kishte në krah ishte normale.
Më vonë u administrua edhe një dozë e dytë.
Edhe ajo nuk e vrau.
Dëshmitarët raportuan se Pike vazhdonte të merrte frymë dhe të gërhiste. Rreth orës 8:53 të mbrëmjes, mikrofoni u ndërpre dhe dëshmitarëve iu kërkua të largoheshin. Më pas Pike u transportua në spital.
Avokatët e saj deklaruan se ajo ishte ende gjallë dhe se po merrte trajtim mjekësor.
Si mund të mbijetojë dikush pas një injeksioni vdekjeprurës?
Kjo është pikërisht ajo që hetimi i urdhëruar nga guvernatori duhet të përcaktojë.
Tennessee përdor aktualisht një protokoll me një ilaç të vetëm, pentobarbitalin. Shteti e miratoi këtë protokoll të ri në Dhjetor 2024, pas një rishikimi të plotë të procedurave të ekzekutimit. Ekzekutimet rifilluan në Tennessee në vitin 2025.
Protokolli parashikon edhe administrimin e një grupi të dytë shiringash nëse i dënuari nuk ka vdekur pas dozës së parë.
Por dokumentet tregojnë se protokolli nuk e përcakton qartë se çfarë duhet të ndodhë nëse personi është ende gjallë edhe pas dozës së dytë.
Avokatët e Pike kanë ngritur disa mundësi: probleme me venat, çarje të venave, probleme me ilaçin ose administrimin e tij. Këto janë pretendime të ekipit mbrojtës dhe nuk janë konfirmuar ende nga hetimi.
Departamenti i Korrigjimeve i Tennessee-t ka deklaruar se ekipi ndoqi çdo hap të protokollit të miratuar nga shteti dhe se kimikati i përdorur ka qenë efektiv në ekzekutimet e mëparshme.
Pra, pyetja se pse Pike mbijetoi pas dy dozave mbetet ende pa përgjigje përfundimtare.
Një precedent i pazakontë
Sipas Death Penalty Information Center, raste të njerëzve që kanë mbijetuar probleme gjatë përpjekjeve për ekzekutim kanë ekzistuar edhe më parë. Por ekspertët thonë se rasti i Pike është i pazakontë sepse ajo mbijetoi pasi ilaçi i injektimit vdekjeprurës ishte administruar tashmë.
Dhe ky nuk ishte as ekzekutimi i parë problematik në Tennessee këtë vit.
Në Maj, autoritetet kishin dështuar të vendosnin linjën intravenoze te i dënuari Tony Carruthers dhe, pas më shumë se një ore përpjekjesh, ekzekutimi i tij u anulua.
Por në rastin e Pike, ilaçi u administrua dhe ajo përsëri mbeti gjallë.
Çfarë ndodh tani?
Për momentin, Christa Pike mbetet e gjallë dhe ndodhet nën kujdes mjekësor. Gjendja e saj shëndetësore është raportuar si kritike, ndërsa autoritetet nuk kanë dhënë ende një raport të plotë mbi dëmtimet që mund të ketë pësuar.
Ndërkohë, Guvernatori Bill Lee ka pezulluar ekzekutimin tjetër të planifikuar në Tennessee për vitin 2026. Ai ishte planifikuar për 3 Dhjetor dhe i dënuari është Gary Wayne Sutton, i cili ndodhet në “death row” që nga viti 1996 për vrasjen e një miku.
Lee ka urdhëruar një hetim të pavarur për të përcaktuar se çfarë ndodhi në dhomën e ekzekutimit të Pike.
Ndërsa familja e Colleen Slemmer, vajzës që Pike vrau në vitin 1995, kishte udhëtuar për të dëshmuar ekzekutimin pas më shumë se tri dekadash pritjeje. Nëna e Slemmer, May Martinez, kishte thënë se kishte pritur për vite që dënimi i dhënë nga gjykata të zbatohej.
Tani, pas më shumë se 30 vitesh në korridorin e vdekjes, historia e Christa Pike ka marrë një kthesë që askush nuk e kishte parashikuar.
Një grua që shteti i Tennessee kishte planifikuar ta ekzekutonte me injeksion vdekjeprurës është ende gjallë.
Dhe pikërisht për këtë arsye, një ekzekutim që duhej të shënonte fundin e një historie të gjatë kriminale dhe gjyqësore, tashmë ka hapur një kapitull të ri: një hetim mbi mënyrën se si u krye procedura, mbi protokollin e injeksionit vdekjeprurës dhe mbi atë se çfarë duhet të ndodhë më pas me një të dënuar që shteti kishte tentuar ta ekzekutonte, por që mbijetoi.
Foto nga Google Images
Artikulli përgatitur nga ACTVUSA
