Një krizë e re politike është hapur në Serbi pas deklaratave të ministres së Administratës Publike dhe Vetëqeverisjes Lokale, Snezhana Paunoviç, për Kosovën, të cilat kanë shkaktuar reagime të forta në Prishtinë, Beograd dhe në qarqet politike ndërkombëtare.
Një grup prej 53 deputetësh opozitarë në Kuvendin e Serbisë i ka dorëzuar një kërkesë kryeministrit serb Gjuro Macut për shkarkimin e ministres Paunoviç, duke kërkuar që ajo të mbajë përgjegjësi politike për deklaratat e saj. Iniciativa është bërë publike nga deputeti i vetëm shqiptar në Parlamentin serb, Shaip Kamberi.
Sipas Kamberit, kërkesa është mbështetur nga deputetë të disa forcave opozitare, përfshirë grupin parlamentar të Lëvizjes së Qytetarëve të Lirë, SDA të Sanxhakut dhe Partinë për Veprim Demokratik. Ata i kanë kërkuar kryeministrit që “pa vonesë” të propozojë në Kuvend shkarkimin e ministres.
Deklarata që shkaktoi përplasjen
Reagimet nisën pas një interviste të Snezhana Paunoviç për televizionin serb “Kurir”, ku ajo foli për luftën në Kosovë dhe periudhën e vitit 1998, gjatë qeverisjes së ish-presidentit jugosllav Slobodan Millosheviç.
Paunoviç deklaroi se, nëse do të kishte qenë në vendin e Millosheviçit në vitin 1998, “do ta kishte spastruar etnikisht Kosovën”. Më pas ajo u përpoq të shpjegonte deklaratën duke thënë se nuk do të kishte vepruar përmes vrasjeve, por përmes largimit të atyre që nuk do ta shihnin veten si qytetarë të Jugosllavisë së atëhershme.
Deklarata u konsiderua nga kundërshtarët e saj politikë si një retorikë e papranueshme nga një zyrtare e lartë shtetërore, veçanërisht duke pasur parasysh historinë e konfliktit të Kosovës dhe akuzat ndërkombëtare për krime gjatë luftës së viteve 1998-1999.
Kosova e shpall “person non grata”
Pas deklaratës, autoritetet e Kosovës morën vendim për shpalljen e Snezhana Paunoviç person të padëshirueshëm në territorin e Kosovës.
Ministri në detyrë i Punëve të Brendshme të Kosovës, Xhelal Sveçla, njoftoi se ministres serbe i është ndaluar hyrja dhe tranziti në Kosovë. Ai argumentoi se deklaratat e saj përbëjnë vazhdimësi të një retorike që, sipas tij, ka prodhuar dhunë dhe përpjekje për eliminimin e shqiptarëve nga trojet e tyre.
Vendimi i Prishtinës shkaktoi reagime të ndryshme në Serbi, ku disa zyrtarë e mbrojtën Paunoviçin, ndërsa opozita kërkoi përgjegjësi politike.
Reagimi i presidentit Vuçiç
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, u distancua nga deklarata e ministres, duke thënë se ajo nuk përfaqëson politikën e tij dhe as politikën zyrtare të qeverisë serbe.
Vuçiç deklaroi se politika e Serbisë duhet të jetë dialogu dhe jo “spastrimi etnik”, duke e cilësuar deklaratën e Paunoviç si të papërgjegjshme dhe të panevojshme në publik.
Megjithatë, ai nuk deklaroi se do të mbështeste shkarkimin e ministres, duke lënë çështjen në duart e strukturave politike të shumicës qeverisëse.
Pozicioni i qeverisë serbe dhe mbrojtja e Paunoviç
Nga ana tjetër, zyrtarë të lartë të Partisë Socialiste të Serbisë, ku bën pjesë Paunoviç, kanë kundërshtuar akuzat ndaj saj.
Ata kanë pretenduar se deklarata e ministres është nxjerrë jashtë kontekstit dhe se reagimet ndaj saj janë pjesë e një debati politik rreth çështjes së Kosovës.
Paunoviç është një figurë e njohur e Partisë Socialiste të Serbisë (SPS), partia e krijuar nga Slobodan Millosheviçi në vitet ’90. Ajo është me origjinë nga Kosova dhe ka shërbyer më parë si deputete në Kuvendin e Serbisë.
Çfarë pritet tani?
Kërkesa e 53 deputetëve opozitarë për shkarkimin e ministres nuk do të thotë automatikisht largimin e saj nga qeveria. Vendimi përfundimtar varet nga shumica parlamentare në Kuvendin e Serbisë dhe nga qëndrimi i kryeministrit Gjuro Macut.
Çështja pritet të mbetet një pikë e nxehtë politike në Serbi, pasi prek një nga temat më të ndjeshme në rajon: raportet mes Beogradit dhe Prishtinës, trajtimin e së kaluarës së luftës dhe përgjegjësinë e zyrtarëve publikë për deklaratat që lidhen me konfliktet etnike.
Për opozitën serbe dhe deputetin shqiptar në Kuvendin e Serbisë, rasti i Paunoviç është një provë nëse institucionet serbe janë të gatshme të vendosin standarde përgjegjësie për retorikën politike. Për shumicën qeverisëse, ndërkohë, vendimi do të jetë një ekuilibër mes mbrojtjes së një aleate politike dhe presionit të brendshëm e ndërkombëtar për të shmangur deklaratat që tensionojnë më tej marrëdhëniet në rajon.
Foto nga Google Images
Artikulli pregatitur nga ACTVUSA
