Kompania amerikane SpaceX ka përjetuar një tjetër moment dramatik gjatë programit të saj të testimit të raketës gjigante Starship. Përforcuesi Super Heavy Booster 22 (B22) shpërtheu mbi Gjirin e Meksikës, pasi dështoi tentativa për rikthimin dhe kapjen e tij nga krahët mekanikë të kullës së lëshimit në Teksas.
Ngjarja ndodhi të Premten, më 13 Nëntor 2026, gjatë fluturimit të 15-të testues të Starship, i cili u nis nga kompleksi Starbase, në Teksasin Jugor.
Misioni kishte si një nga objektivat kryesorë rikthimin e të dy pjesëve të raketës në bazën e nisjes, duke testuar për herë të parë një rikuperim të plotë të këtij konfigurimi të ri.
Pas ndarjes nga anija hapësinore, përforcuesi Super Heavy nisi manovrat për t’u kthyer në platformën e lëshimit. Fillimisht, gjithçka dukej se po shkonte sipas planit, por më pas sistemi i kontrollit anuloi automatikisht procedurën e kapjes. Përforcuesi ndryshoi trajektore drejt një zone të paracaktuar në det dhe shpërtheu gjatë fazës përfundimtare të zbritjes.
Fillimisht, shkaku i anulimit nuk ishte i qartë. Megjithatë, më 14 Nëntor, zëdhënësi i SpaceX, Dan Huot, dha një shpjegim më të detajuar. Sipas tij, sistemi i drejtimit, navigimit dhe kontrollit (GNC) funksionoi siç ishte projektuar dhe konstatoi se përforcuesi nuk ndodhej në pozicionin e duhur për të vazhduar me kapjen. Si pasojë, sistemi aktivizoi automatikisht anulimin e manovrës dhe e drejtoi përforcuesin drejt zonës alternative të uljes në det.
Huot theksoi se ekipi teknik po vijon hetimet për të përcaktuar shkakun fillestar që bëri që përforcuesi të mos arrinte pozicionin e nevojshëm.
Ndërkohë, anija hapësinore Ship 42 realizoi me sukses një pjesë të rëndësishme të misionit.
Pavarësisht humbjes së përforcuesit, anija vazhdoi fluturimin pa probleme të raportuara, kreu manovrën e futjes në orbitën e ulët të Tokës dhe vendosi me sukses të 26 satelitët e rinj Starlink V3. Ky ishte vetëm fluturimi i dytë në të cilin Starship arriti të vendoste satelitë në orbitë.
Satelitët e rinj pritet të shtojnë ndjeshëm kapacitetin e rrjetit global të internetit Starlink, i cili po zgjerohet vazhdimisht.
Një tjetër provë historike pritet për anijen Ship 42
Pas përfundimit të vendosjes së satelitëve, Ship 42 hyri në një fazë të gjatë fluturimi orbital, me planin për të përshkuar rreth 14 orbita të Tokës gjatë afro 22 orëve.
Objektivi tjetër madhor i SpaceX është rikthimi i anijes në Starbase dhe kapja e saj nga krahët gjigantë mekanikë të kullës së lëshimit, të njohur si chopsticks. Kjo do të ishte tentativa e parë për kapjen e një anijeje Starship pas një fluturimi orbital.
Sipas planit të publikuar nga SpaceX, tentativa e rikthimit ishte parashikuar për të Shtunën, më 14 Nëntor, rreth orës 4:20 pasdite, sipas orës lindore amerikane.
Pse është kaq i rëndësishëm ky test?
Ambicia e Elon Musk dhe SpaceX është krijimi i një sistemi raketor plotësisht të ripërdorshëm. Në vend që përforcuesit dhe anijet hapësinore të shkatërrohen ose të braktisen pas çdo fluturimi, kompania synon t’i rikthejë ato në tokë dhe t’i përdorë përsëri për misione të tjera.
Kjo teknologji konsiderohet thelbësore për uljen e kostove të udhëtimeve hapësinore, zgjerimin e rrjetit Starlink dhe realizimin e planeve ambicioze për misionet e ardhshme drejt Hënës dhe Marsit.
Starship është gjithashtu pjesë e planeve të NASA-s për programin Artemis, që synon rikthimin e astronautëve amerikanë në Hënë.
Fluturimi i 15-të nuk përfundoi me suksesin e plotë që synonte SpaceX, pasi përforcuesi B22 nuk u rikuperua. Megjithatë, vendosja e 26 satelitëve në orbitë dhe vazhdimi i misionit nga Ship 42 përfaqësojnë rezultate të rëndësishme në zhvillimin e kësaj teknologjie.
Për SpaceX, çdo test është një mundësi për të identifikuar problemet, përmirësuar sistemet dhe afruar objektivin e një epoke të re të udhëtimeve hapësinore, ku raketat nuk do të jenë më mjete që përdoren vetëm një herë.
Foto nga Google Images
Artikulli përgatitur nga ACTVUSA
